Wisselexpositie De SS: Veelzijdig Extremisme in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945

Wisselexpositie De SS: Veelzijdig Extremisme in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945

In het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944-1945 kun je t/m 15 april 2018 de wisselexpositie De SS: Veelzijdig Extremisme bezoeken. De opening van de tentoonstelling ging niet zonder slag of stoot, zo was er kritiek op de tentoonstelling waarbij werd gevreesd voor een te mild beeld en dat er voorbij werd gegaan aan de gruwelen waarvoor de SS verantwoordelijk was. Directeur van het museum, Wiel Lenders, geeft aan dat het museum juist misinformatie over de meest kwaadaardige organisatie van de Tweede Wereldoorlog wil voorkomen en een breder, completer beeld van de SS wil geven.

We besluiten de expositie met eigen ogen te gaan bekijken en worden hierbij rondgeleid door historicus Jory Brentjens. Hij heeft samen met andere historici lang aan de expositie gewerkt en weet ons er alles over te vertellen. Bij binnenkomst in de expositiezaal maakt de tentoonstelling onmiddellijk indruk. De sfeer is er anders, bedrukt, de levensgrote afbeeldingen spreken tot de verbeelding en de bezoekers zijn er stil. De expositiezaal is zo ingericht dat je als het ware door de tijdlijn van de SS loopt. Vanaf het ontstaan van de organisatie, de ontwikkelingen door de oorlogsjaren heen tot aan de val en veroordelingen.

Wanneer we kijken naar de grote informatiewand wordt meteen duidelijk dat de SS en de rol van deze organisatie tijdens de Tweede Wereldoorlog nog veel groter was dan bij de meeste mensen bekend is. Zo lezen we over het enorme bedrijfsleven dat schuil ging achter de organisatie en de dwangarbeid die zowel binnen als buiten de concentratiekampen heeft plaatsgevonden. Voor fabrieken waren gevangen immers goedkoper dan personeel en de SS zocht naar manieren waarop ze de vele gevangenen konden inzetten. Zo is bijvoorbeeld het beeldje dat je hiernaast op de foto ziet, gemaakt door een gevangene in de Allach porcelein fabriek die eigendom van de SS was.

Meest kwaadaardige organisatie van de Tweede Wereldoorlog
De tentoonstelling laat de gruwelijke geschiedenis van de SS in haar volle breedte zien. Wanneer Jory ons vertelt over de ‘Trap des Doods’ waar de verzwakte gevangenen zware steenblokken omhoog moesten sjouwen vanuit de steengroeve bij Kamp Mauthausen, wordt pas echt duidelijk waartoe de SS allemaal in staat was en onder welke omstandigheden de gevangen dag in dag uit moesten werken. Als vervolgens de verhalen over de vernietigingskampen en een ontwerp van de mobiele gaskamer worden getoond is het je niet voor te stellen wat er zich in die tijd allemaal heeft afgespeeld.

In de tentoonstelling komen ook het foutieve beeld en mythen die met de tijd zijn ontstaan over de SS aan bod. Zo denkt men bij de Waffen-SS, de gewapende tak van de SS organisatie, al snel aan een elite eenheid die bestond uit Duitsers met blond haar en blauwe ogen. Dit beeld is echter onjuist. Tegen het einde van de oorlog was meer dan de helft van de troepen van de Waffen-SS niet Duits en waren er meer dan dertig nationaliteiten binnen de organisatie vertegenwoordigd. Van een leger van Arische supersoldaten, zoals de Waffen-SS zichzelf graag zag, was dan ook absoluut geen sprake. Dat de expositie indruk heeft gemaakt is duidelijk. Het is te bizar om te beseffen wat deze organisatie allemaal op zijn geweten heeft en onvoorstelbaar hoe sommige kopstukken uiteindelijk onder hun veroordeling uit zijn gekomen. Wij zijn van mening dat de expositie een erg gedetailleerd en compleet beeld geeft van de SS waarbij de misdaden van deze organisatie nadrukkelijk worden belicht.

 

Beleef de bevrijding

Beleef de bevrijding
In de vaste expositie van het museum beleef je de oorlog door de jaren heen. Aan de hand van typische geuren, filmbeelden, muziek en attributen, word je meegenomen door de bevrijdingsgeschiedenis. Ongelooflijk hoeveel ze hebben weten te verzamelen! De expositie is opgedeeld in drie kleuren, het rode gedeelte, waar je ervaart hoe de vrijheid steeds meer onder druk komt te staan en het uiteindelijke uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, het blauwe gedeelte, waarin de bevrijders hun opmars maken en het groene gedeelte, over de herstelde, maar nog dagelijks bedreigde vrijheid. Zelf de expositie bezoeken?

De SS: Veelzijdig Extremisme is nog t/m 15 april 2018 te zien in het Nationaal Bevrijdingsmuseum 1944 – 1945 in Groesbeek. Kijk voor meer informatie op bevrijdingsmuseum.nl.